W papryczkach chili istnieją związki tłumiące ich pikantność. Przydadzą się w kuchni i medycynie

20 maja 2025, 08:20

Papryczki chili słynne są ze swej pikantności. Odpowiada za nią kapsaicyna i jej pochodne, które działają na receptory bólu, powodując uczucie pieczenia w ustach. Poziom pikantności papryczek mierzy się za pomocą skali Scoville'a. Czysta kapsaicyna ma w niej 16 milionów punktów, a punktacja najostrzejszej papryczki chili sięga 2,7 miliona punktów. Dla porównania, sosy Tabasco mają do 5 tysięcy punktów. Okazuje się jednak, że niektóre papryczki chili, pomimo dużej zawartości kapsaicyny, są przy spożyciu wyraźnie mniej pikantne niż inne. Naukowcy odkryli właśnie trzy związki, które zmniejszają pikantność papryczek. A to z kolei każe zadać pytanie o wiarygodność skali Scoville'a.



Co ma Tybetańczyk, czego nie ma ktoś z nizin

14 maja 2010, 12:28

Tybetańczycy mogą żyć i pracować w Himalajach, nie cierpiąc przy tym na chorobę wysokościową, ponieważ faworyzowane przez dobór naturalny dwa warianty genów pozwalają im efektywniej wykorzystywać tlen niż ludziom zamieszkującym niziny.


Kiedy warto zainwestować w szkolenia z zamówień publicznych?

23 lipca 2025, 11:36

Rynek zamówień publicznych w Polsce to ogromna szansa dla firm z niemal każdej branży. Problem w tym, że wejście do tego świata bez odpowiedniego przygotowania kończy się często błędami formalnymi i odrzuceniem oferty, a co za tym idzie stratą czasu i pieniędzy. Dlatego właśnie szkolenia z zakresu zamówień publicznych to nie koszt, lecz inwestycja! Dowiedz się na ten temat więcej!


Miłość

Zakochani mniej podatni na używki

5 czerwca 2010, 09:05

Stały związek, jak małżeństwo, zmniejsza prawdopodobieństwo wpadnięcia w nałogi. Ale czy podobne działanie prewencyjne mają luźne związki młodzieży dojrzewającej i trochę starszej? Z ostatnich badań wydaje się, że tak.


Rekordowy wzrost CO2 w atmosferze. Emisja w tym czasie nie wzrosła

17 października 2025, 11:09

Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) opublikowała raport na temat gazów cieplarnianych w atmosferze w roku 2024. Nie napawa on optymizmem. Raport rozpoczyna się słowami: poziomy trzech najpowszechniej występujących długotrwałych gazów cieplarnianych, dwutlenku węgla, metanu i tlenku azotu pobiły w 2024 roku rekordy. Pomiędzy rokiem 2023 a 2024 poziom CO2 w niskich warstwach atmosfery zwiększył się o 3,5 ppm, to największy wzrost rok do roku od czasu rozpoczęcia regularnych pomiarów w 1957 roku. Wzrost ten był napędzany emisją CO2 ze źródeł kopalnych, zwiększoną emisją z pożarów oraz zmniejszonym pochłanianiem przez lądy i oceany, co może wskazywać na działanie sprzężenia zwrotnego.


Walka z plamą ropy

Wyciek ropy w Zatoce skaża również powietrze

30 czerwca 2010, 10:39

Wyciekająca w Zatoce Meksykańskiej ropa skaża powierzchnię i głębiny morskie, glebę, życie oceaniczne. Czy może być gorzej? Niestety tak. Jak się okazuje, skażeniu ulega także powietrze nad rejonem wycieku z platformy wiertniczej.


Czym Darwin zalał okazy z Galapagos? Zawartość słojów przeanalizowana bez otwierania

19 stycznia 2026, 11:16

Naukowcy z Centrum Laserowego brytyjskiego Science and Technology Facilities Council przeanalizowali – bez otwierania 200-letnich słojów – oryginalną kolekcję Charlesa Darwina, którą uczony przywiózł na pokładzie HMS Beagle, gdy wracał z pięcioletniej (1831–1836) wyprawy badawczej na Galapagos. Naukowcy zbadali 46 słojów z Natural History Museum, w których Darwin i jego zespół zakonserwowali ssaki, gady, ryby, krewetki i meduzy. Określenie składu płynów konserwujących jest niezwykle pomocne dla muzealnych kuratorów, których zadaniem jest zachowanie zbiorów dla przyszłych pokoleń.


Rurka na zawroty głowy

26 lipca 2010, 10:01

Łagodne położeniowe zawroty głowy (ŁNPZG) są wywoływane zmianami położenia głowy oraz szyi i mają związek z patologią ucha wewnętrznego. Czynnikami ryzyka wystąpienia tej dolegliwością są uraz głowy, starzenie się (wiek powyżej 60 lat) oraz zapalenie ucha. Kanadyjscy naukowcy skonstruowali jednak urządzenie DizzyFIX, dzięki któremu skuteczną rehabilitację można prowadzić samemu w domu.


Po raz pierwszy opisano kaszaloty zderzające się głowami

1 kwietnia 2026, 08:03

Historia opowiadana przez marynarzy o kaszalocie, który – uderzając głową – zatopił statek wielorybniczy, zainspirowała Hermana Melville'a do napisania „Moby Dicka". Teraz naukowcy po raz pierwszy udokumentowali i opisali kaszaloty zderzające się celowo głowami.


© WernerKrause

Chiny zamkną 2000 fabryk

12 sierpnia 2010, 16:38

Chińskie Ministerstwo Przemysłu i Technologii Informacyjnych opublikowało listę 2087 zakładów przemysłowych, które zostaną zamknięte do 30 września. Państwo Środka chce w ten sposób zmniejszyć ilość niepotrzebnie marnowanej energii i przy okazji zmniejszyć zanieczyszczenie środowiska.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk